NAS ineens langzaam? 10 dingen om te controleren

Een trage NAS betekent niet meteen dat de hardware te zwak is. Vaak is er tijdelijk een achtergrondtaak bezig, zit het netwerk tegen een grens of gebruikt één app onverwacht veel resources.

1. Kijk eerst naar CPU en RAM

Open de resource-monitor van je NAS en kijk welke processen CPU en geheugen gebruiken. Staat één proces langdurig op een hoog percentage, dan heb je meteen een aanwijzing.

Bij fotodiensten kan indexing of gezichtsherkenning tijdelijk zwaar zijn. Bij Docker kan één container of database onverwacht veel geheugen gebruiken.

2. Controleer of de NAS aan het indexeren is

Na een grote foto-import, update of verhuizing van bestanden kan de NAS duizenden bestanden opnieuw indexeren. Dat kan uren of langer duren, afhankelijk van het model en de hoeveelheid data.

Als de traagheid direct na een grote import begon, is wachten soms daadwerkelijk de oplossing.

3. Kijk naar de gezondheid van de schijven

Een schijf met fouten kan de hele opslagpool vertragen. Controleer SMART-status, bad sectors, waarschuwingen en of er een RAID-herstel of scrub bezig is.

Een rebuild of data scrub kan tijdelijk veel I/O gebruiken. Onderbreek zo'n proces niet zomaar.

4. Controleer vrije opslagruimte

Een bijna vol volume kan veel problemen geven. Houd voldoende vrije ruimte over voor databases, tijdelijke bestanden, updates en snapshots.

Controleer ook of Docker of een app ongemerkt grote logbestanden, thumbnails of cachebestanden heeft opgebouwd.

5. Test je netwerksnelheid

Een snelle NAS voelt alsnog traag als de netwerkverbinding beperkt is. Controleer of je computer en NAS daadwerkelijk op 1GbE, 2.5GbE of 10GbE linken zoals verwacht.

Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• een kabel die terugvalt naar 100 Mbit;
• een verkeerde switchpoort;
• wifi in plaats van bekabeld;
• een defecte kabel;
• een client die zelf maar 1GbE ondersteunt.

6. Kijk naar Docker-containers

Een container kan op de achtergrond veel CPU, RAM of schijf-I/O verbruiken. Stop verdachte containers tijdelijk één voor één en kijk of de NAS direct reageert.

Doe dit natuurlijk niet midden in een database-upgrade of andere kritieke taak.

7. Controleer fotodiensten en machine learning

Immich, Synology Photos en vergelijkbare software kunnen tijdens eerste scans thumbnails genereren, metadata uitlezen en gezichten analyseren. Dat kan een bescheiden NAS flink belasten.

Laat grote eerste analyses bij voorkeur buiten de momenten draaien waarop je de NAS actief gebruikt.

8. Kijk naar back-ups, snapshots en synchronisatie

Hyper Backup, rsync, cloudsync, snapshots en replicatie kunnen veel schijf- en netwerkverkeer veroorzaken. Controleer het tijdstip waarop geplande taken draaien.

Als alles om 02:00 tegelijk start, kan zelfs een krachtige NAS ineens traag aanvoelen.

9. Is alleen één map of app traag?

Dan is het waarschijnlijk geen algemeen hardwareprobleem. Een database, machtiging, netwerkshare of specifieke schijfpool kan de oorzaak zijn.

Test daarom apart:

• DSM/QTS/ADM zelf;
• een gewone SMB-kopie;
• de betreffende app;
• een andere gedeelde map.

10. Herstart pas nadat je hebt gekeken wat er gebeurt

Een herstart kan een vastgelopen proces oplossen, maar wist ook de aanwijzing welke taak het probleem veroorzaakte. Kijk daarom eerst naar resourcegebruik, actieve taken en logs.

Heb je dat gecontroleerd en is er geen belangrijke rebuild of update bezig, dan is een gecontroleerde herstart een prima volgende stap.

Snelle diagnose

Docker-probleem? Bekijk de container-checklist