NAS geraakt door ransomware? Voorbereiden en herstellen

Ransomware kan bestanden versleutelen of back-ups proberen te verwijderen. De belangrijkste bescherming bestaat uit beperkte toegangsrechten, gescheiden kopieën en een herstelplan dat je vooraf hebt getest.

Voorkomen: maak je NAS niet onnodig openbaar

Installeer beveiligingsupdates, gebruik sterke unieke wachtwoorden en waar mogelijk tweestapsverificatie. Beperk de accounts die gedeelde mappen mogen wijzigen. Gebruik voor toegang van buitenaf bij voorkeur een goed beheerd VPN- of versleuteld privétoegangsnetwerk in plaats van zomaar beheerpoorten naar internet door te sturen.

Controleer toegang via Tailscale en onze algemene NAS-beveiligingsgids.

Voorkom dat één incident alles wist

Bewaar een gescheiden back-up die een aanvaller niet met dezelfde NAS-gebruikersnaam kan verwijderen. Denk aan een losgekoppelde USB-schijf, versleutelde externe opslag of een tweede locatie met afzonderlijke rechten. Snapshots kunnen herstel sneller maken wanneer het systeem en de snapshots nog betrouwbaar zijn, maar zijn niet hetzelfde als een onafhankelijke back-up.

Als je versleutelde of verdachte bestanden ontdekt

1. Stop waar mogelijk nieuwe schrijfacties en isoleer verdachte apparaten van het netwerk.
2. Koppel externe back-upmedia niet aan besmette systemen; voorkom overschrijven.
3. Bewaar waarschuwingen, logbestanden en tijdstippen voor onderzoek.
4. Controleer vanaf een schoon apparaat welke accounts of systemen zijn geraakt.
5. Herstel pas nadat de besmettingsroute is onderzocht en afgesloten.

Bij een actief incident kan professionele hulp nodig zijn. Schakel niet alles ongericht uit als bewijs of lopende diensten daardoor verloren kunnen gaan; volg je incidentprocedure.

Herstel uit een schone kopie

Bepaal een herstelpunt van vóór het incident. Controleer of de back-up leesbaar is en niet zelf besmet of ontoegankelijk gemaakt is. Bouw indien nodig de NAS en accounts schoon opnieuw op en herstel daarna selectief de bestanden. Verander toegangssleutels en controleer of het probleem niet direct terugkeert.

Oefen het voordat het nodig is

Leg vast welke gedeelde mappen, fotobibliotheken, Docker-projecten en configuraties voorrang hebben. Test elk kwartaal of volgens je risicoprofiel een kleine restore naar een aparte locatie en noteer wie toegang heeft tot de sleutels. Zie onze stapsgewijze hersteltest en 3-2-1-voorbeelden.